Cho thuê rạp Hòa Bình và bài toán gìn giữ ký ức Đà Lạt

22/09/2026 18:31 GMT+7

Những ngày gần đây, dư luận ở Đà Lạt quan tâm đến rạp 3 Tháng 4 (rạp Hòa Bình) đang bị tác động và làm thay đổi công năng, sau khi đơn vị quản lý cho một cá nhân thuê để kinh doanh, thực hư sự việc thế nào?

Rạp Hòa Bình tọa lạc tại khu vực trung tâm Hòa Bình, nơi giao nhau của các tuyến đường Nguyễn Chí Thanh, Lê Đại Hành, Phan Bội Châu, Nguyễn Văn Trỗi, Tăng Bạt Hổ, Trương Công Định và đường 3 Tháng 2.

Cách rạp khoảng 50 m là chợ Đà Lạt, phía trước là không gian hướng về thắng cảnh hồ Xuân Hương. Cùng với hệ thống khách sạn, nhà hàng, quán cà phê và các điểm dịch vụ du lịch, khu vực này từ lâu trở thành một trong những nơi nhộn nhịp nhất của phố núi Đà Lạt. Mặt khác, với người Đà Lạt, rạp Hòa Bình còn mang một giá trị khác, đó là ký ức.

Gần 80 năm - một địa chỉ văn hóa của Đà Lạt

Được xây dựng từ năm 1952 trên diện tích khoảng 643 m², rạp đã hiện diện qua nhiều giai đoạn lịch sử của Đà Lạt. Trong suốt gần 80 năm, nơi đây từng là không gian diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, đồng thời là địa điểm tổ chức các sự kiện chính trị – xã hội quan trọng của địa phương.

Nhiều thế hệ người Đà Lạt từng bước qua cánh cửa rạp để xem phim, thưởng thức các chương trình nghệ thuật hay tham dự những sự kiện cộng đồng. Với những người từng sống, học tập và làm việc tại thành phố, Hòa Bình vì thế không đơn thuần là tên một rạp hát, mà còn là một phần của diện mạo đô thị và ký ức riêng của người dân nơi đây.

Thế nhưng, theo thời gian, công trình ngày càng xuống cấp. Những mảng tường bong tróc, dấu vết thấm dột, rêu phủ... cho thấy một công trình từng giữ vị trí đáng kể trong đời sống văn hóa của Đà Lạt nay đã không còn được khai thác tương xứng với giá trị và vị trí của mình.

Theo đó, không gian phía ngoài rạp được chia thành nhiều khu vực nhỏ để cho thuê, phục vụ kinh doanh đặc sản, cà phê, quà lưu niệm, đồng hồ, mắt kính... Trong khi đó, sân khấu bên trong lại hiếm khi sáng đèn. Sự đối lập này phần nào cho thấy nghịch lý của một công trình nằm trên “đất vàng” giữa trung tâm Đà Lạt nhưng công năng văn hóa ngày càng mờ nhạt theo thời gian.

Người trong cuộc nói gì?

Theo thông tin từ Sở Tài chính tỉnh Lâm Đồng, trước thời điểm sáp nhập tỉnh, tại Quyết định 1233/QĐ-UBND ngày 26.6.2023 của UBND tỉnh Lâm Đồng (cũ) về việc phê duyệt phương án sắp xếp lại, xử lý các cơ sở nhà, đất thuộc Sở VH-TT-DL, rạp 3 Tháng 4 – khu Hòa Bình, thuộc Trung tâm Phát hành phim và chiếu bóng tỉnh Lâm Đồng, được phê duyệt phương án “giữ lại, tiếp tục sử dụng”.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, trên cơ sở đề xuất của Sở VH-TT-DL, Sở Tài chính đã thẩm định và trình Chủ tịch UBND tỉnh ban hành quyết định thu hồi cơ sở nhà, đất rạp 3 Tháng 4, đồng thời giao Trung tâm Quản lý nhà tỉnh Lâm Đồng quản lý, khai thác.

Từ đây, câu chuyện về tương lai của rạp Hòa Bình được đặt ra rõ hơn: Làm thế nào để một công trình văn hóa lâu đời tiếp tục hiện diện trong đời sống hiện đại mà không đánh mất những giá trị vốn có?

Theo Trung tâm Quản lý nhà tỉnh Lâm Đồng, đơn vị đã xây dựng phương án quản lý, khai thác cơ sở này theo quy định và ký Hợp đồng cho thuê số 06/HĐ-NQ31/2026 với ông Nguyễn Anh Tuấn (ngụ tại Đà Lạt), thời hạn 10 năm, từ ngày 21.8.2026 đến hết ngày 20.8.2036, với giá thuê gần 800 triệu đồng/năm.

Một lãnh đạo Trung tâm Quản lý nhà tỉnh Lâm Đồng cho biết, người trúng thầu thuê rạp Hòa Bình với mục đích cải tạo công trình để kinh doanh cà phê và tổ chức biểu diễn ca nhạc. Việc sửa chữa chỉ được thực hiện đối với những hạng mục đã được lãnh đạo Trung tâm thống nhất.

Sau khi được thuê, từ đầu tháng 9, khu vực rạp bắt đầu được sửa chữa, cải tạo. Hình ảnh các hàng ghế được tháo dỡ, xe đào đất xuất hiện bên trong rạp Hòa Bình trong quá trình thi công khiến một số người dân và những người gắn bó với Đà Lạt lo ngại công năng của công trình có thể bị thay đổi, đồng thời làm mất đi hình ảnh quen thuộc của rạp.

Giữ nguyên công năng, không tháo dỡ rạp

Trao đổi với phóng viên Thanh Niên ngày 22.9, ông Nguyễn Anh Tuấn, người thuê rạp, khẳng định mục tiêu của việc cải tạo là đưa công trình trở lại đúng với chức năng một địa điểm biểu diễn nghệ thuật.

Theo ông Tuấn, kiến trúc gốc của công trình được giữ nguyên, không tháo dỡ, không thay đổi hình dạng và công năng của rạp. Những hạng mục xuống cấp sẽ được sửa chữa, các trang thiết bị phục vụ biểu diễn nghệ thuật được thay mới, sân khấu được nâng cấp theo hướng hiện đại hơn. "Mái vòm hay thiết kế gốc của công trình vẫn giữ nguyên", ông Tuấn nói.

Theo ông, sau khi sửa chữa, phía trước rạp sẽ có một quán cà phê phục vụ người dân và du khách, nhưng không tổ chức mô hình ẩm thực hay quán nhậu.

Ông Tuấn cho biết bản thân là người Đà Lạt nên hiểu giá trị của rạp Hòa Bình đối với cộng đồng. Vì vậy, mục tiêu của việc cải tạo không phải xóa bỏ những gì đã trở nên quen thuộc, mà là làm cho công trình đẹp hơn, hiện đại hơn, đồng thời tiếp tục duy trì vai trò của một địa điểm biểu diễn nghệ thuật.

"Người ta cứ nghĩ mình sẽ đập bỏ để xây dựng cái này cái kia, điều đó không phải. Chỉ là mình làm lại cho đẹp hơn, hiện đại hơn. Vẫn là một địa điểm để mọi người tham quan, xem biểu diễn nghệ thuật như từ trước đến nay", ông Tuấn chia sẻ.

Ông Tuấn cho biết thêm, các quầy hàng phía ngoài rạp có hợp đồng riêng với đơn vị chủ quản và không liên quan đến việc thuê, cải tạo không gian bên trong rạp.

Bài toán không chỉ là sửa chữa một công trình

Tuy nhiên, câu chuyện của rạp Hòa Bình không chỉ dừng lại ở việc sửa chữa một công trình đã xuống cấp. Với vị trí đặc biệt trong không gian trung tâm Đà Lạt, việc cải tạo và khai thác rạp còn đặt ra những vấn đề rộng hơn về bảo tồn, cảnh quan đô thị và công năng văn hóa.

Trao đổi với Thanh Niên, một kiến trúc sư (xin không nêu tên) cho rằng trước khi quyết định cách thức cho thuê khai thác một công trình văn hóa có lịch sử lâu đời, cần đặt rạp Hòa Bình trong tổng thể không gian trung tâm Hòa Bình và quy hoạch chung của 5 phường khu vực trung tâm Đà Lạt.

Theo đó, rạp Hòa Bình là công trình văn hóa công cộng nên việc quản lý, khai thác và cho thuê cần được phân định rõ giữa mục tiêu bảo tồn, phát huy thiết chế văn hóa và yêu cầu khai thác tài sản công.

Đặc biệt, việc giao cho tư nhân quản lý, khai thác cần đi kèm những yêu cầu cụ thể về bảo tồn kiến trúc, duy trì công năng văn hóa và bảo đảm lợi ích cộng đồng. Nếu hoạt động kinh doanh lấn át chức năng văn hóa vốn có, giá trị của công trình có nguy cơ bị thu hẹp và phai mờ.

Một nguyên lãnh đạo Sở Xây dựng tỉnh Lâm Đồng (cũ) cho rằng, căn cứ Khoản 2 Điều 43 Luật Xây dựng 2025, thì việc sửa chữa cải tạo rạp Hòa Bình phải được cơ quan chức năng cấp phép, chứ không chỉ thỏa thuận giữa Trung tâm Quản lý nhà Lâm Đồng và người thuê rạp.

Đây cũng là vấn đề cần được nhìn nhận trong mối quan hệ với quy hoạch chung 5 phường khu vực trung tâm Đà Lạt mà tỉnh Lâm Đồng đang trong quá trình xem xét, phê duyệt. Trong đó, không gian Hòa Bình giữ vai trò đặc biệt về cảnh quan, du lịch và đời sống văn hóa đô thị Đà Lạt.